0%

La Grande Odyssée

Legendarisch hondenrace in Haute Savoie

3

Achthonderd kilometer lang zwoegen de husky’s door de Haute Savoie in zowel Frankrijk als Zwitserland. Meer dan vijfentwintigduizend meter hoogteverschil overwinnen ze samen met hun mushers. La Grande Odyssée is legendarisch. “Het grote hoogteverschil en de afstand maken dit tot de technisch zwaarste race.”  

Tekst: Marco Barneveld | Fotografie: Goffe Struiksma / Grande Odyssée

Weleens driehonderd honden bij elkaar gezien? Driehonderd honden die stijf staan van de spanning? Die tweehonderdnegenennegentig soortgenoten om zich heen zien, én ruiken? Dat trekt aan kettingen. Dat tolt. Dat springt. Dat kleurt de witte sneeuw in allerlei andere tinten die sneeuw niet hoort te zijn. Dat riekt. Dat jankt. Dat blaft zoals het nog nooit geblaft heeft. En het slobbert een drassige hondenbrokkenpap om voldoende energie binnen te krijgen om niet alleen de kou te trotseren maar samen met hun roedel een slee te kunnen trekken. Dat is een spektakel. Dat is La Grande Odyssée, de meest lastige internationale hondenslede race ter wereld.

Het geblaf van de honden is oorverdovend

Het geblaf van de honden is oorverdovend

Sinds januari 2005, de eerste keer dat La Grande Odyssée gehouden werd, komen vijfentwintig van de beste mushers ter wereld samen met hun husky’s naar de Haute Savoie om mee te racen. In totaal strekt de race zich uit over achthonderd kilometer. Het hoogteverschil dat beklommen moet worden is vijfentwintigduizend meter door de massieven van de Frans-Zwitserse regio van Portes du Soleil, Haute Maurienne Vanoise, Megève en Notre Dame de Bellecombe. De race is opgebouwd uit etappes en doet zo’n beetje alle skigebieden in die regio aan.

De Haute Savoie is ook wel echt een hele mooie regio

De Haute Savoie is ook wel echt een hele mooie regio

Jiri Vondrak, de uiteindelijke Tsjechische winnaar van de race van begin dit jaar, staat ons te woord bij de startlijn. Puur toeval dat we juist hem spraken? Nee, Vondrak won de Grande Odyssée ook al in 2008, 2010 en 2013. En hij is onderweg om, samen met zijn geliefde honden, een legende te worden. Hij legt uit waarom deze race zo spectaculair is: “La Grande Odyssée valt in hetzelfde rijtje als de legendarische Iditirod en de Yukon Quest, het is echter de enige sledehondenrace die zulke grote hoogteverschil combineert met lange afstand. Daarom is het technisch de zwaarste race.”

De nacht valt

De nacht valt

Het is met meer dan twaalf racende nationaliteiten daarnaast de meest internationale en met meer dan honderdduizend toeschouwers de meest populaire sledehondenrace. Het hele gebied is gemobiliseerd tijdens de duur van de race die 50% van de tijd midden in de nacht plaatsvindt en waarbij de deelnemers hoog in de bergen met hun honden moeten bivakkeren. Naast de fysieke hondenrace zijn er in de maand januari overal in de 27 skigebieden die de race aandoet feesten en festivals naar aanleiding van La Grande Odyssée. De race was een droom van Fransmannen Nicolas Vanier en Henry Kam en met een prijzengeld van meer dan honderdduizend euro ook een droom om te winnen voor de mushers en hun honden.

Hard maar leuk werken voor de husky's.

Hard maar leuk werken voor de husky’s.

De startlijn. De spanning is te snijden met een bot mes. Het blaffen is oorverdovend. Tot de bevrijdende knal luidt. Driehonderd honden stoppen tegelijk met blaffen en gooien hun lijven in het tuig. Een vervreemdende stilte valt over de bergen van Avorias. De in sokken gehulde pootjes slippen sterk voordat ze grip hebben. Dan gaat de pas erin. Ook Vondrak glijdt voorbij met zijn span. Het gehijg van honden en een kort en zacht commando van de mushers is het enige geluid dat de stilte nog doorbreekt.

Het tentenkamp

En nu niet denken dat het zielig is voor de honden. Als er iets bovenaan het lijstje staat van zowel de mushers als de organisatie is het het welzijn van de beesten. “De regels zijn streng,” zegt Vondrak. “Een musher mag met maximaal veertien honden deelnemen aan de race. Per etappe wordt bekeken hoeveel honden er in een span mogen zitten. Afhankelijk van de zwaarte van de rit. Hij mag honden afkoppelen als ze moe zijn. Iedere hond is gechipt en er zijn zeven dierenartsen aanwezig die goed letten op de gezondheid van de dieren. Wanneer een hond ziek wordt, moet hij meegenomen worden op de slee. De dierenartsen moeten zieke beesten direct onderzoeken en rijden op sneeuwscooters mee langs de route. Zij hebben de macht om een musher strafpunten te geven of zelfs te schorsen als blijkt dat het zijn schuld is dat een hond ziek of uitgeput is. “De hele race is dan ook een continue inschatting voor de mushers of een husky een etappe aankan, welke dieren hij samen inzet en op welke etappe. Puzzelen en rekenen voor het beste resultaat.”

De finish

Uiteraard moeten we het zelf ook proberen. Moeilijk is het niet. De dieren zetten de pas erin en zoeken hun eigen route. Gee, roep je als je linksaf wilt. Haw, als je rechtsaf wilt. Whoa, is stop. Kind kan de was doen eigenlijk. Soms, wanneer de route omhoog gaat, voel je dat het zwaar wordt voor de husky’s. Dan spring je even van de slee af en rent mee. Zo ontzie je de dieren. Wel zo lief. Maar wat nou stoppen om hun behoefte te doen? Ze lopen in roedel dus stoppen ho maar. De leider vooraan rent tenslotte door dus de volgers ook. De grote en de kleine boodschap doen deze harige helden gewoon terwijl ze aan het rennen zijn. De wind speelt wat met de haren en strijkt in alle frisheid langs de wangen. Prettige bezigheid. Ontspannend én sportief.

Marco Barneveld stapte ook nog even op de slee

Marco Barneveld stapte ook nog even op de slee

Minder ontspannend is het Echte Werk van La Grande Odyssée. Twaalf dagen lang is het zwoegen voor de honden en hun bazen voordat ze de finish in Val Cenis Lanslebourg bereiken. Na twintig uur, vierendertig minuten en tien seconden komt Vondrak met zijn span als eerste over de eindstrepen. The Eye Of The Tiger, de theme song van Rocky galmt uit de luidsprekers. Terwijl Vondrak haast bestormd wordt door de aanwezige internationale media, krullen zijn husky’s zich op. Klaar voor een welverdiende slaap. De rust is wedergekeerd in de Haute Savoie.

Even uitrusten na het rennen

Even uitrusten na het rennen

La Grande Odyssée 2018

In 2018 is er van 13 tot 24 januari wederom een Grande Odyssée. Overigens zijn er tot maart ook nog andere sledehondenraces. Voor meer informatie kijk je op grandeodyssee.com. Het is een aanrader om het mee te maken.

Lees meer reisverhalen op Wideoyster.nl

Ga met ons mee op reis
Wil je de mooiste reisverhalen ontvangen van de beste reisjournalisten -en fotografen? Schrijf je dan nu in.