0%

When you are going to San Francisco..

2

…Be sure to wear flowers in your hair. Wellicht kent u de tekst van het wereldberoemde liedje van Scott McKenzie, een eerbetoon aan die vrolijke hippies. Begin jaren zeventig waren het deze hippies die heersten in San Francisco. Tegenwoordig zijn het meer de peperdure maatpakken van de dotcom investeerders en de korte broeken van de start-up nerds die de toon zetten in San Fran. Op het water dat de stad omringt, merk je daar echter weinig van. Dat deint onverstoord verder.

Tekst: Marco Barneveld

Het water van de Golf van de Farallones is rustig vandaag. Dat wil niet zeggen dat het het een vlakke zee is. Dit stukje van de Grote Oceaan lijkt altijd een fikse deining te hebben. Maar, dat is in het geval van een vaartocht met een zes meter lange Zodiac alleen maar leuk, is mijn bescheiden mening. We zijn in Stinson Beach, een klein hippie dorp kenmerkend voor Noord-Californië. De lucht is zwanger van groene geuren afkomstig van de eucalyptus en het hars-achtige aroma van de kustmammoetbomen. Deze coast redwood trees, zoals ze ze hier noemen, kunnen meer dan honderd meter hoog worden. De kust van Californië ten noorden van San Francisco staat er vol mee. Op het strandje van Stinson Beach rijden we de trailer met de Zodiac achteruit het water in. “Watch the engine,” roept mijn host Chris Woodard, met wie ik een stukje ga varen, als ik de boot losmaak en de buitenboordmotor tegen de grond dreigt te klappen. Gelukkig gaat het goed. Met deze 250 pk gaat dit vaartochtje naar de Embarcadero in San Francisco een mooi avontuur worden. “Ready,” vraagt Chris wanneer hij de motor aanzet. De RIB klimt stijl tegen de branding in. De motor brult. Het zilte water spat verfrissend op. San Francisco Bay here we come. 

Stinson Beach vanuit de lucht.

Stinson Beach, in Marin County, ten noorden van San Francisco

 De denkfout die veel mensen maken, is dat San Francisco een miljoenenstad is. In feite is San Francisco met haar achthonderdduizend inwoners kleiner dan Amsterdam. De San Francisco Bay Area daarentegen is met haar totale inwonertal van zo’n zeven miljoen de op vijf na grootste stedelijke agglomeratie van de Verenigde Staten. Alleen New York, Los Angeles, Washington DC, Baltimore en Boston zijn groter. Met de Bay Area worden de counties Alameda, Contra Costa, Napa, San Francisco, San Mateo, Santa Clara, Solano, Sonoma en Marin bedoeld. Hier vallen ook de steden San Jose, Oakland en Berkeley, die allen rondom de Baai van San Francisco liggen, onder. Stinson Beach, waar ik in de Zodiac van Chris Woodard dobber, ligt in Marin County. Het is de rijkste county van allemaal en bevindt zich in de North Bay, het gebied vanaf San Fran aan de andere kant van de Golden Gate Bridge.

De Golden Gate Bridge spant zich over de Golden Gate sinds 1937

De Golden Gate Bridge spant zich over de Golden Gate sinds 1937

Die Golden Gate Bridge overspant sinds 1937 de Golden Gate. Deze zeestraat die de Grote Oceaan verbindt met de Baai van San Francisco. De straat is ongeveer acht kilometer lang en op zijn breedste punt drie kilometer breed. De zeestraat kreeg zijn huidige naam op 1 juli 1846, nog voor de ontdekking van goud in Californië, kreeg de straat een nieuwe naam. In zijn memoires schrijft de ontdekkingsreiziger John Fremont: “To this Gate I gave the name of Chrysopylae, or Golden Gate; for the same reasons that the harbor of Byzantium was called Chrysoceras, or Golden Horn.” Fremont wist toen nog niet dat twee jaar later die naam wel heel toepasselijk zou worden met de ontdekking van goud in Californië, maar daarover later meer.

Lekker kleurtje dat international orange

Lekker kleurtje dat international orange

Na dik een uur varen vanaf Stinson Beach dobberen we onder de beroemde hangbrug. “Voordat de Golden Gate Bridge geopend werd, kon je alleen naar de overkant van de baai met een veerboot,” weet Chris wiens ooit Britse familie eind 19de eeuw vanuit New York naar San Francisco verhuisde. “Mijn grootvader heeft die overtocht met de veerboot meerdere malen volbracht. Het duurde meer dan een half uur omdat de stroming in de Golden Gate gruwelijk sterk is.” Op dit moment is de stroming uitgaand. Nu de motor uitstaat, drijven we rap terug de zee in. “De stroming kan bijna vijf knopen zijn,” weet Chris. Al in 1916 ontstaat het plan om een brug te bouwen. Ingenieur Joseph Strauss ontwerpt samen met collega Irving Morrow de karakteristieke hangbrug met de art-deco torens. Maar het zal nog tot 1933 duren voordat men begint met de bouw. “Het was een gevaarlijke klus,” vertelt Chris. “Dat wist men van tevoren. Daarom had men onder de brug een net gespannen. Viel je tijdens het werk, bijvoorbeeld door rukwinden, dan landde je in het net. Op die manier zijn er gedurende de bijna vijf jaar durende bouw negentien bruggenbouwers aan de dood ontsnapt. Toch ging het mis in die fatale zeventiende februari 1937.”

Het was een typische februari dag. Koud en winderig. Het bijna complete karkas van wat nu de meest bekende brug ter wereld is, lag karakteristiek gehuld in een deken van bijna tastbare mist. De bouwvakkers waren aan het werk ondanks fikse wind. Eén van de steigers kon de wind niet aan en viel om. Twaalf man met zich meesleurend in zijn val. Het net was niet berekend op zo’n gewicht en scheurde. Twee van de twaalf mannen konden zich vastgrijpen aan het net, van de andere twaalf is er uiteindelijk maar eentje teruggevonden. De zielloze lichamen van de andere negen ongelukkigen zijn nooit geborgen. Verdwenen in de Grote Ocean, meegezogen in de stroming van de Golden Gate. Na deze tien was de Golden Gate Bridge tevens de hoofdrolspeler in zestienhonderd andere doden. Zoveel mensen hebben zich namelijk sinds de opening in april 1937 zichzelf van de brug naar een wisse dood gestort. Heeft u zich ooit afgevraagd waarom de brug rood is? Nee, hij staat niet continu in de menie en het symboliseert niet het bled van de zelfdoders. De kleur van de brug, international orange, is uitgekozen door Irving Morrow omdat deze voor schepen goed te zien is in de mist. De kleur van de brug wordt permanent onderhouden door zo’n dertig schilders.Oh, er is trouwens geen enkele brug ter wereld die zo vaak vernietigd is als de Golden Gate Bridge. Tenminste, op het witte doek dan.

Goudkoorts deed San Fran groeien als een paddestoel op speed

Goudkoorts deed San Fran groeien als een paddestoel op speed

Op de plek waar nu San Francisco ligt, woonden drieduizend jaar geleden al indianen. De Ohlone, zoals de indianenstam heette, keken vreemd op toen op zeventien november 1769 Spaanse pioniers om de hoek kwamen kijken. Zeven jaar later stichtten de Spanjaarden er de missiepost San Francisco de Asís. Ook bouwden ze er het Presidio, een fort. Tegenwoordig een prachtig glooiend park. “Tot 1989 was het geen park maar een militair terrein,” zegt Chris. “Het leger kan vanaf daar zowel de baai als de oceaan in de gaten houden.” Wanneer in 1846 de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog uitbreekt, nemen de Amerikanen dit deel van Californië in. De naam San Francisco blijft hangen. Twee jaar later ontdekt men goud.

Deze kleurrijke trams doen nog steeds dienst

Deze kleurrijke trams doen nog steeds dienst

San Fran is in 1848 een slaperig plaatje met zo’n duizend inwoners als de New York Times bevestigd dat er goud is gevonden in Californië. Het gevolg is een enorme volksverhuizing. Maar liefst driehonderdduizend mannen, vrouwen en kinderen reizen in 1849 hals over kop met huifkarren en per zeilschip af naar Californië in de hoop snel rijk te worden op de goudvelden in Noord-Californië en de Sierra Nevada.

De helft van de goudkoortsige gelukszoekers gaat over land in huifkarren, de andere helft gaat per schip. En alhoewel San Francisco in 1848 een spookstad was geworden omdat alle inwoners op zoek gingen naar goud, is de Baai van San Francisco de ultieme haven voor alle schepen die afgeladen aan moet meren met nieuw volk uit de hele wereld. Die haven biedt werk. En het gevonden goud moet verbrast in de vele kroegen, winkels en bordelen die de stad rijk is. Alle bedrijvigheid heeft een zuigende werking en in 1850 heeft San Francisco al 25.000 inwoners.

The Bay Bridge. Die andere iconische brug van the Bay Area

The Bay Bridge. Die andere iconische brug van the Bay Area

“Die zeiltocht vanaf de Oostkust naar hier was trouwens geen sinecure,” vertelt Chris terwijl we langs de St. Francis Yacht Club, de meest prestigieuze zeilvereniging van San Francisco, varen. “Het Panamakanaal bestond nog niet, dus om hier te komen moest je of Kaap Hoorn ronden of in Panama het land doorkruisen met muilezels om aan de andere kant weer scheep te gaan. De reisafstand over water van New York naar San Francisco bedroeg in die tijd 22.500 kilometer. Kortom, een wereldreis die gezien de vrij vervelende wateren rond Kaap Hoorn niet geheel ongevaarlijk was. Goud maakt gek. Maar die gekte zorgde er tevens voor dat Noord-Californië in een mum van tijd bevolkt was met San Francisco als het kloppende hart.”

Altijd gezellig, Fisherman's Wharf

Altijd gezellig, Fisherman’s Wharf

De Zodiac spuit door het water van de Baai van San Francisco. Aan stuurboord zien we Fisherman’s Wharf, de oude vissershaven van de stad. Overigens zijn er nog steeds vissersboten die vanaf hier op jacht gaan ondanks dat het ook een drukke toeristenbestemming is. Vooral de Dungeness crab is een geliefde prooi voor de vissers. Vanaf Fisherman’s Wharf vertrekken boten en veren. Onder andere naar Alcatraz, de oude roemruchte gevangenis, die voor de kust ligt bij Fisherman’s Wharf. Alcatraz had wel muren, maar de echte muren van deze nor was het ijskoude water met de sterke stroming van de Golden Gate. In de negentwintig jaar dat de gevangenis in gebruik was, waren er veertien ontsnappingspogingen waar vierendertig gevangenen bij betrokken waren. Officieel is iedere poging mislukt. Oftewel de ontsnapten werden rap weer gepakt, of ze verdronken jammerlijk. Onofficieel zou het twee keer best gelukt kunnen zijn. Als u daar meer over wilt weten is het museum op Alcatraz een echte aanrader.

De vuurtoren van Alcatraz

We varen de hoek om ter hoogte van Pier 39, een druk bezocht winkelgebied op een pier. Voor de kust van Pier 39 liggen pontons die soms ramvol liggen met zeeleeuwen. “Een paar jaar geleden zijn er op één dag vijftienhonderd geteld,” vertelt Chris. “Tegenwoordig zijn het er een stuk minder. Men denkt dat dit komt omdat er steeds minder sardines en ansjovis in de baai zitten.” Aan bakboord zien we Treasure Eiland liggen, een manmade eiland in 1937 aangelegd voor de Golden Gate International Exposition, een wereldtentoonstelling om de wonderen van San Francisco aan de wereld te laten zien. Eigenlijk was het de bedoeling dat deze expositie ieder jaar plaats zou vinden. De Tweede Wereldoorlog strooide roet in het eten. Tot 1997 was het een marine basis. Nu kun je er recreëren. Er bevindt zich ook een jachthaven: de Treasure Isle Marina.

De zeeleeuwen bij Pier 31

De zeeleeuwen bij Pier 39

We naderen het einddoel van onze vaartocht: de Embarcadero. Aan deze wal langs de waterkant liggen alle pieren van de stad. De Embarcadero loopt door tot aan de Bay Bridge die San Francisco verbindt met Oakland en Berkeley. Bij Pier 1 1/2 leggen we aan, net naast Pier 1 waar het Ferry Building zich bevindt. “Binnen in het Ferry Building heb je een prachtige markt waar allerlei kleine restaurantjes zijn gevestigd,” zegt Chris terwijl hij de Zodiac vastmaakt. Bij Pier 1 1/2 mag je drie uur gratis liggen. Precies genoeg tijd om de foodmarket te gaan verkennen. “Wat dacht je van Peruviaans restaurant La Mar, ze zijn gespecialiseerd in ceviche?” lacht Chris. Precies wat een mens nodig heeft na een paar uur op de deining van ocean en baai.

Ja, daar wil ik heen!

KLM, onze nationale trots, vliegt direct op San Francisco vanaf Amsterdam. Een retourticket is te koop vanaf € 693,- op klm.nl. San Francisco International Airport ligt op 21 kilometer van San Francisco. Openbaar vervoer is in de States een beetje een probleemkind. het is aan te raden om van tevoren een auto te huren. Dat kan tegenwoordig ook via klm.nl. Slapen doe je het leukst in een boot in een van de havens van San Francisco. Die kun je tegenwoordig huren via airbnb.com.

Lees meer reisverhalen op Wideoyster.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ga met ons mee op reis
Wil je de mooiste reisverhalen ontvangen van de beste reisjournalisten -en fotografen? Schrijf je dan nu in.